Nadświetlne neutrina?

Doniesienie z eksperymentu OPERA o ponadświetlnej prędkości neutrin wzburzyły zarówno środowisko fizyków, jak i pozostałych osób interesujących się nauką. Czy faktycznie jest to odkrycie obalające teorię Einsteina?

Superluminal neutrinos? OPERA detector.

Neutrina, których oddziaływania były wykrywane w detektorze OPERA, pochodziły z wiązki CNGS (CERN Neutrinos to Gran Sasso), produkowanej w ośrodku CERN pod Genewą. Natomiast detektor OPERA, o masie 1.8 kilotony, znajduje się w odległości 730 km od CERN, w podziemnym laboratorium LNGS (Laboratori Nazionali del Gran Sasso) we Włoszech.

Znając precyzyjnie odległość między punktem produkcji neutrin i miejscem ich detekcji, i przy założeniu, że neutrina poruszają się z prędkością światła (są bardzo lekkie i przy energiach takich jak w wiązce CNGS są ultrarelatywistyczne) można obliczyć spodziewany czas lotu neutrin z CERN do LNGS. Okazało się jednak, że neutrina pokonywały ten dystans o ok. 60 ns szybciej, co - o ile nie popełniono błędu przy pomiarze odległości lub czasu - oznaczałoby, że poruszają się prędzej niż światło (są superluminalne).

Prezentacja prof. Ewy Rondio na temat wyniku OPERy (dla Rady Atomistyki)

Audycja Komentarze Radia TOK FM z udziałem dr Justyny Łagody

Seminarium popularyzacyjne dr Pawła Przewłockiego (nie tylko o prędkości neutrin)

Wywiad z prof. Ewą Rondio dla "Wiedzy i Życia"

Seminarium dr Katarzyny Grzelak

Odkrywanie neutrin

Witamy na stronie poświęconej fizyce neutrin. Neutrino jest cząstką elementarną o zerowym ładunku elektrycznym. Z innymi cząstkami materii oddziałuje tylko za pomocą tzw. oddziaływań słabych, najsłabszych oddziaływań (nie licząc grawitacji) występujących w przyrodzie. Dlatego przez 20 lat, od wprowadzenia owej cząstki do fizyki przez Wolfganga Pauliego, było ono obiektem teoretycznym, unikającym bezpośredniej detekcji. Ostatecznie neutrino wykryto doświadczalnie w latach 50-tych i od tamtej pory kolejne generacje eksperymentów fizycznych badają cechy owego obiektu.

Po co w ogóle zajmować się tak ulotną cząstką? Okazuje się, że neutrina towarzyszyły narodzinom Wszechświata, dają wgląd we wnętrze naszego Słońca i we wnętrze Ziemi, są pierwszymi cząstkami, które dostarczają nam informacji o fizyce leżącej poza ugruntowanym przez ostatnie 40 lat modelem mikroświata, tzw. Modelem Standardowym.

Powodów, dla których fizycy interesują się neutrinami, jest wiele. Niestety badanie własności owej cząstki jest niesłychanie trudnym zajęciem. Na niniejszych stronach pokażemy Ci, w jaki sposób koncepcja neutrina rodziła się, w jaki sposób dojrzewała i w jaki sposób neutrina bada się dzisiaj w wielu zaawansowanych eksperymentach rozrzuconych po całym globie ziemskim.